Atacama woestijn
Over de Atacama woestijn
De Atacama is de droogste woestijn ter wereld. Dit stukje Noord-Chili lijkt eerder op een ander werelddeel dan op de aarde: kurkdroge zoutvlaktes, dampende geisers, rode rotsen en 's nachts een sterrenhemel die je nergens anders zo helder ziet. Het kloppend hart voor reizigers is het oasestadje San Pedro de Atacama, gelegen op ongeveer 2.400 meter hoogte tussen de Andes en de gigantische Salar de Atacama. Vanuit dit stoffige dorpje met leemhuisjes en zandkleurige straatjes vertrekken alle tours de woestijn in. Op sommige plekken heeft het al eeuwen niet geregend, en juist die extreme droogte zorgt voor de bizarre landschappen: maanvalleien, kokende geiservelden op ruim 4.000 meter, lagunes vol flamingo's en vulkanen die als perfecte kegels boven de vlakte uitrijzen. Bereid je voor op een surrealistisch avontuur, maar bereid je ook voor op de hoogte, de kou 's nachts en een felle zon overdag.
Wat is er allemaal te doen in de Atacama woestijn?
Valle de la Luna (Maanvallei): De klassieker van San Pedro. Op zo'n 15 kilometer van het dorp vind je een landschap van zoutkorsten, grillige rotsformaties en zandduinen dat als twee druppels water op het maanoppervlak lijkt. Ga tegen het einde van de middag, want bij zonsondergang kleuren de bergen roze, oranje en dieprood.
El Tatio geisers: Het grootste geiserveld van het zuidelijk halfrond, op zo'n 4.200 tot 4.400 meter hoogte. Je vertrekt midden in de nacht om bij zonsopkomst aan te komen, want juist dan spuiten de geisers hun hoogste stoomkolommen de ijskoude lucht in. Neem daarna een duik in het natuurlijke thermale bad.
Laguna Cejar en de zoutlagunes: In deze zoutmeren drijf je vanzelf, net als in de Dode Zee. Combineer het met een bezoek aan de nabijgelegen lagunes voor een verfrissende (en zeer zoute) onderbreking van je woestijndag.
Salar de Atacama en de flamingo's: In de Reserva Nacional Los Flamencos, bij Laguna Chaxa, waden roze flamingo's door het ondiepe zoutwater met vulkanen op de achtergrond. Ga bij voorkeur rond zonsopkomst of zonsondergang, dan is het licht op zijn mooist.
Lagunas Altiplánicas en Piedras Rojas: Een lange dagtour naar de hoogvlakte brengt je langs diepblauwe bergmeren (Miscanti en Miñiques) en de spectaculaire rode stenen van Piedras Rojas. Adembenemend, letterlijk en figuurlijk, want je zit hier al gauw boven de 4.000 meter.
Sterren kijken: Door de droge lucht en het volledige gebrek aan lichtvervuiling is de Atacama een van de beste plekken op aarde om naar de sterren te kijken. Talloze tours combineren uitleg met een blik door de telescoop. Je ziet met eigen ogen Saturnus, Jupiter en de melkweg. Een absolute aanrader.
Onze eigen ervaringen
Voor veel reizigers door Chili en Bolivia is de Atacama woestijn het surrealistische hoogtepunt. Wij hebben vier dagen uitgetrokken voor een bezoek aan deze bezienswaardigheid. De uitvalsbasis en de woestijn ligt op zo'n 2.400 meter hoogte. Niet extreem hoog, maar je merkt het wel bij aankomst.
Het meest indrukwekkende was zonder twijfel El Tatio. Om 04.00 uur werden we bij ons hostel opgehaald, nog half slapend in de bus, met laagjes gekleed. Overdag kan het behoorlijk warm zijn, maar 's nachts koelt het flink af. Terwijl de zon opkwam veranderde het hele veld in een zee van rokende, sissende bronnen. Daarna kleedden we ons in de vrieskou om voor een duik in het thermale bad, wat achteraf misschien wel het meest bizarre moment van de hele reis was. Die middag reden we naar Valle de la Luna voor de zonsondergang. We klommen een duin op, gingen zitten en keken toe hoe de vallei langzaam oranje en daarna paars kleurde. Het was muisstil.
Om te eten in San Pedro de Atacama zijn er verrassend veel goede adresjes voor zo'n klein woestijnstadje, van hamburgers tot vegetarisch. Vraag gerust je hostel om een actuele tip, want er komen voortdurend nieuwe zaakjes bij. Tip: neem echt genoeg warme kleding mee, ook als je overdag in een T-shirt loopt en zonnebescherming. Zorg ervoor dat je voldoende blijft drinken en dat je voldoende cash op zak hebt.
Hoe kom ik in de Atacama woestijn?
Bijna iedereen reist de woestijn binnen via San Pedro de Atacama, en het dichtstbijzijnde vliegveld is dat van Calama (CJC). Vanuit Santiago vlieg je in ongeveer twee uur naar Calama voor gemiddeld zo'n €45 tot €80 enkele reis, waarna je nog zo'n 100 kilometer (ongeveer anderhalf uur) aflegt naar San Pedro. Dat laatste stuk doe je met een gedeelde shuttle, een privétransfer of de lokale bus voor een paar euro.
Kom je overland? Dan is de Atacama een logische stop op een grotere Zuid-Amerika-route. Veel reizigers komen binnen vanuit Bolivia, na een meerdaagse tour over de zoutvlakte van Uyuni die eindigt bij de grens; reken voor zo'n 3-daagse tour grofweg op €130 tot €200 per persoon. Vanuit Argentinië kun je vanaf Salta met de bus over de Andes komen, een pittige tocht van zo'n elf uur (afhankelijk van de maatschappij ongeveer €35 tot €60) waarvan een deel over onverharde weg.
Houd er rekening mee dat je vrij snel op hoogte zit. San Pedro ligt al op 2.400 meter en veel excursies gaan daar ruim overheen, dus plan minimaal één rustige dag in om te acclimatiseren voordat je de hoge tours doet.
Vervoer in de Atacama woestijn
In San Pedro zelf heb je geen vervoer nodig: het dorp is compact en alles is te voet bereikbaar. De bezienswaardigheden liggen echter verspreid over grote afstanden, en veel ervan bereik je uitsluitend met een georganiseerde tour. Vrijwel elk reisbureau in het dorp biedt dezelfde klassiekers aan (Valle de la Luna, El Tatio, de lagunes), dus vergelijk gerust een paar aanbieders op prijs en groepsgrootte. Reken voor een halvedagtour grofweg op €15 tot €30 per persoon en voor een lange dagtour naar de hoogvlaktes op €40 tot €70, meestal exclusief de entreegelden van de parken. Wil je meer vrijheid? Dan kun je een auto huren in Calama (vanaf zo'n €40 tot €60 per dag) of in het dorp een fiets huren voor de dichtstbijzijnde plekken zoals Valle de la Luna, meestal rond de €8 tot €15 per dag. Voor de verder gelegen geisers en hoogvlaktes is een tour met ervaren chauffeur echt aan te raden, al was het maar vanwege de hoogte en de vroege starttijden.
Overnachten in de Atacama woestijn
San Pedro de Atacama is de logische uitvalsbasis en biedt voor zo'n klein dorp een verrassend brede keuze. Je vindt er alles van eenvoudige backpackershostels tot sfeervolle boutiquehotels en luxe woestijnlodges met zwembad en all-inclusive excursies. Door de hoogte is het verstandig om je eerste nacht rustig aan te doen en niet meteen de hoge tours in te duiken.
Wil je in het hoogseizoen zeker zijn van een plek? Boek dan van tevoren, want de populaire adresjes zitten dan snel vol. In het dorp zelf kun je bovendien makkelijk je tours regelen en de verschillende touroperators met elkaar vergelijken.
Beste reistijd
De Atacama is in principe een jaarrond bestemming, want droog is het er altijd. Toch zijn er verschillen. In de zomer (december tot februari) zijn de dagen warm en zonnig, maar kan de zogeheten Altiplano-winter zorgen voor incidentele middagbuien op grote hoogte, waardoor tours als El Tatio soms worden afgelast. In de winter (juni tot augustus) zijn de dagen aangenaam, maar wordt het 's nachts en op hoogte flink koud, met temperaturen ver onder nul bij de geisers. De lente en herfst zijn over het algemeen een fijne middenweg: comfortabele temperaturen en minder drukte.
Lokale informatie
Veel bezienswaardigheden liggen in de Reserva Nacional Los Flamencos, beheerd door parkbeheerder CONAF, waar je per plek een kleine toegangsprijs betaalt (bijvoorbeeld bij de flamingolagunes). Voor Valle de la Luna koop je je ticket bij voorkeur vooraf online via Punto Ticket. Bij een georganiseerde tour zijn deze entreekosten soms wel en soms niet inbegrepen, dus vraag dit vooraf even na bij je touroperator. Controleer ook de actuele prijzen en openingstijden, want die kunnen per seizoen verschillen. Neem daarnaast voldoende contant geld mee: niet overal kun je pinnen, en in de woestijn zelf heb je vrijwel geen bereik.
